law.news nuus

law.news nuus

IS JOU DEELTITELHEFFINGS GELDIG?

1In ‘n onlangse saak van die Hoë Hof, was die regsliggaam van ‘n deeltitelskema onsuksesvol in hul pogings om die eienaar van ‘n deeltitel-eenheid se bestorwe boedel te sekwestreer. Hierdie geval illustreer ook waarom dit so belangrik is om aan die tegniese voorskrifte van die Wet op Deeltitels te voldoen wanneer heffings vasgestel word. Wat op die oog af slegs na ‘n tegniese oorsig mag lyk, kan fataal wees vir die toekomstige verhaling van agterstallige heffings.

 

Bestuursagente en regsliggame neem kennis!

Indien die voorgeskrewe vereistes nie nagekom word nie, sal dit ernstige gevolge vir die skema inhou. In hierdie geval bevind die Hof dat die regsliggaam nie kon bewys dat hulle ‘n geldige eis vir uitstaande heffings gehad het nie.

Let daarop dat deeltitelheffings slegs opeisbaar en betaalbaar raak na die behoorlike vasstelling en aanvaarding van sodanige heffings by wyse van ‘n resolusie van die regsliggaam se trustees. Die regsliggaam kan dus nie net die heffings by ‘n algemene vergadering laat goedkeur nie, aangesien lede van die regsliggaam die begroting en gepaardgaande heffings by die algemene jaarvergadering moet goedkeur. Die Hof bevind ook dat dit geen verskil maak dat die betrokke eienaar op ‘n latere stadium aanspreeklikheid vir die betaling van agterstallige heffings aanvaar het nie.

Ter opsomming – sonder ‘n formele resolusie van die trustees is die vasstelling van heffings ongeldig en kan dit regtens nie verhaal word nie.

 

‘n LENING VAN SEWE MILJOEN RAND AAN ‘N VRIEND: DIE REG EN DIE RISIKO’S

2

 

“Be careful about lending a friend money. It may damage her memory” (Anoniem)

Daar is baie potensiële slaggate wanneer jy ‘n lening aan ‘n vriend maak. ‘n Minder bekende slaggat word deur die Nasionale Kredietwet geskep. Indien daar nie aan die vereistes van die Nasionale Kredietwet voldoen word nie, loop jy die risiko van aansienlike verliese. Dit sluit eerstens in dat jou leningsooreenkoms ongeldig verklaar kan word en tweedens hou dit die gevaar in dat jy al jou regte om uitstaande gelde in te vorder, an verloor.

 

Hierdie risiko’s word duidelik uitgewys in ‘n onlangse beslissing van die Grondwetlike Hof.

Die feite

  • ‘n Boer in Namibië het vir sy vriend R7 000 000 (Sewe Miljoen Rand) geleen om eiendom in Kaapstad te ontwikkel. Die partye het drie geskrewe leningsooreenkomste aangegaan.
  • Op daardie stadium was die boer nie as ‘n kredietverskaffer geregistreer nie. (Sodanige registrasie is ‘n vereiste volgens die Nasionale Kredietwet.)
  • Al het die verskaffing van krediet nie deel uitgemaak van die boer se gewone sakebedrywighede nie, vereis die Nasionale Kredietwet steeds dat hy as ‘n kredietverskaffer geregistreer moes wees. Die boer het geen kennis van hierdie vereiste gehad nie en het ook geen bedoeling gehad om die Nasionale Kredietwet te oortree nie.
  • Die vriend kon die boer nie teen die ooreengekome datum terugbetaal nie. Die boer het hierna by die Hoë Hof aansoek gedoen vir die sekwestrasie van die vriend se boedel.

Die regsposisie

  1. Die Nasionale Kredietwet maak voorsiening vir die volgende:-
  2. ‘n Verskeidenheid van situasies word in die Nasionale Kredietwet gelys wat jou sal verplig om as kredietverskaffer te registreer indien jy daaraan voldoen. In die onderhawige geval moes die boer as kredietverskaffer registreer, omdat die leningsbedrag die vasgestelde drempel van R500,000 oorskry het.
  3. Die feit dat die lener ‘n vriend was, speel hier geen rol nie. Dit is van belang dat die lening binne die definisie van “kredietooreenkoms” val en dat die partye ‘n oënskynlike armlengte leningsooreenkoms aangegaan het.
    1. As jy versuim om as kredietverskaffer te registreer, verplig die Nasionale Kredietwet die hof om –
    2. die ooreenkoms nietig te verklaar, asook
    3. ‘n bevel te maak dat jy jou reg om vergoeding aan die staat verbeur. In die onderhewige geval het hierdie bepaling onder die loep gekom. Die Hoë Hof en die Grondwetlike Hof het dit as ongrondwetlik verklaar aangesien dit indruis teen ons grondwetlike reg teen die arbitrêre ontneming van eiendom.

Die praktiese gevolge van hierdie uitspraak

Tot tyd en wyl hierdie ongeldige kansellasie/ontnemingsklousule gewysig word, sal die gemenereg van toepassing wees. Die Hof bevestig dat die ongeldige ooreenkomste ongetwyfeld nietig is, maar bevind dan dat die kredietverskaffer wel in kwalifiserende gevalle die leningsbedrag op grond van ongeregverdigde verryking van die verbruiker sal kan terug eis: “the credit provider would be able to claim successfully from the consumer on the basis of unjustified enrichment, if the requirements of the action are met. This could include the consideration of the circumstances of each case and especially the degree of blameworthiness of the unregistered credit provider, in order to reach a just outcome”.

Indien die wet vereis dat jy as kredietverskaffer moet registreer, is jy verplig om dit te doen. Versuim jy om dit te doen, sal al jou kredietooreenkomste nietig wees. Jy sal dan individueel by die hof moet aansoek doen om jou toe te laat om jou lenings te verhaal, maar dit bly binne die diskresie van die hof. Indien die hof jou nie te hulp gaan kom nie, sal jy geen verdere verhaalsreg hê nie. Daarom is dit belangrik dat jy eerder vanuit die staanspoor behoorlike advies verkry en jou handelinge dienooreenkomstig rig.

Selfs indien jy suksesvol is met die verkryging van ‘n hofbevel, beteken dit nog nie dat jy jou geld gaan terugkry nie. Soos in hierdie geval kan jou vriend bankrot verklaar word en gaan jy dan slegs ‘n gewone eis teen sy insolvente boedel hê, met geen waarborg dat jy uiteindelik enige dividend gaan ontvang nie.

Geen wonder dat Shakespeare as volg waarsku nie: “Neither a borrower nor a lender be; for loan oft loses both itself and friend”.

 

ONDERNEMINGSREDDING – SARS OOK SAAM IN DIE TOU

3Tydens sekwestrasies en likwidasies geniet SARS se aansprake en eise voorkeurbehandeling ingevolge die toepaslike insolvensie wetgewing. Dividende word eers aan versekerde skuldeisers (“verbandhouers”) en daarna gedeeltelik aan personeel toegeken. Hierna is die Suid Afrikaanse Inkomstediens as skuldeiser wat statutêre voorkeur geniet, die volgende in die rangorde van betalings. Dit bring mee dat in gevalle waar SARS ‘n groot eis geniet, dit onwaarskynlik raak dat die gewone skuldeisers ‘n gewone dividend sal ontvang.

 

 

Jou kanse op ‘n dividend het verbeter, indien…

In die geval waar die maatskappy in finansiële nood verkeer en formeel in ondernemingsredding geplaas word, stel dit algemene skuldeisers in ‘n beter posisie. Die Hoë Hof het onlangs beslis dat SARS tydens ondernemingsredding sy voorkeurposisie verloor. SARS word dus as gelyke en gewone skuldeiser hanteer vir doeleindes van dividende sowel as stemreg tydens vergaderings van skuldeisers met betrekking tot ondernemingsredding.

In die praktyk beteken dit dat selfs wanneer ‘n ondernemingsredding onsuksesvol is, behoort die kanse groter te wees dat gewone konkurrente skuldeisers wel ‘n dividend sal ontvang.

SARS se posisie gedurende ondernemingsredding word tans deur die Maatskappywet gereguleer. Dit is dus voorsienbaar dat SARS druk op die wetgewer sal plaas om die Maatskappywet te wysig om dit in lyn te bring met hul voorkeurposisie ingevolge die Insolvensiewet. Totdat dit gebeur, is hierdie ‘n belangrike faktor waarom skuldeisers ondernemingsredding bo likwidasie van ‘n skuldeiser kan verkies.

 

KAN JOU PROKUREUR JOU VERTEENWOORDIG BY DIE KVBA EN SPESIFIEK BY VERHORE OOR ONBILLIKE ONTSLAG?

4Die Kommissie vir Versoening, Bemiddelling en Arbitrasie (KVBA) se reëls laat in die algemeen regsverteenwoordiging toe tydens arbitrasies, met een belangrike uitsondering.

Wanneer die dispuut handel oor die billikheid van ‘n ontslag as gevolg van óf wangedrag óf onbevoegdheid van die werknemer, bepaal die reëls dat jy nie op regsverteenwoordiging geregtig is nie. Die voorsittende kommissaris beskik wel oor ‘n diskresie om regsverteenwoordiging toe te laat indien

  • Die kommissaris en al die partye daartoe toestem, of
  • Die kommissaris bevind dat dit onredelik sou wees indien jy verplig sou word om die dispuut op jou eie en sonder regsverteenwoordiging te hanteer.

In ‘n onlangse beslissing van die Hoë Hof, is hierdie verbod op regsverteenwoordiging as ongrondwetlik en arbitrêr bevind.

Die Hof skort hierdie bevel van ongrondwetlikheid vir ‘n periode van 3 jaar op, sodat die relevante reël vervang kan word. Let wel dat die nuwe reëls nie voorsiening hoef te maak vir onbeperkte regsverteenwoordiging nie – die nuwe reël sal daarom waarskynlik steeds beperkings op regsverteenwoordiging daarstel, maar wel ‘n wyer diskresie aan die kommissarisse verleen.

Die geldende posisie

Beteken dit dat jy nou outomaties geregtig is op regsverteenwoordiging tydens hierdie tipe arbitrasie? Die antwoord is steeds nee.

Die Hof het die verklaring van ongeldigheid vir eers opgeskort. Die kommissarisse kan gevolglik voortgaan om die bestaande wetgewing en inperking op regsverteenwoordiging toe te pas. In die lig van hierdie uitspraak sal kommissarisse waarskynlik meer geneë wees om regsverteenwoordiging by die arbitrasie van arbeidsaangeleenthede toe te laat. Jy beskik egter oor geen waarborg dat regsverteenwoordiging toegelaat sal word nie.

 

WETSONTWERP OP DIE BESKERMING VAN PERSOONLIKE INLIGTING – HOU HIERDIE SPASIE GERUS DOP!

Die Wetsontwerp op die Beskerming van Persoonlike Inligting was die afgelope tyd deurlopend in die media bespreek, juis omdat dit bykans alle sakebedrywighede in Suid-Afrika sal raak. Die meeste besighede moet in ‘n sekere mate persoonlike inligting verwerk. Sodra hierdie wetsontwerp in werking tree, sal alle sake aan streng vereistes moet voldoen met betrekking tot die versameling, gebruik en storing van persoonlike inligting.

Aan die ander kant beloof die wetsontwerp ook om omvattende beskerming teen die misbruik van private inligting te bied.

Op hierdie stadium hoef jy jou egter nog nie ten volle van die inhoud van die wetsontwerp te vergewis nie: –

  • Die Wetsontwerp dateer so ver terug as 2009 en is steeds nog nie in werking nie,
  • Die Wetsontwerp sal waarskynlik verder gewysig word voordat dit as wetgewing aanvaar word,
  • Selfs wanneer die wet finaal gepromulgeer word, sal daar steeds ‘n oorgangstydperk van ‘n volle jaar wees voordat besighede aan die nuwe wetgewing sal moet voldoen.

Ons sal u op hoogte hou met die vordering van hierdie wetgewing.

Voetnota: Moenie die Wetsontwerp op die Beskerming van Persoonlike Inligting met die Wetsontwerp op die Beskerming van Staatsinligting verwar nie. Dit staan ook bekend as die Wetsontwerp op die Beskerming van Inligting oftewel die Geheimhoudingswetgewing (“Secrecy Bill”). Die twee wetsontwerpe het soortgelyke benamings, maar laasgenoemde is slegs op inligting wat vanuit owerheidsweë ontstaan van toepassing.

 

DIE FEBRUARIE WEBWERF: DIEN JOU WENKE IN VIR DIE 2013 BEGROTING

5Op 27 Februarie 2013 sal ons Minister van Finansies, Minister Pravin Gordhan sy begrotingstoespraak aan die Parlement lewer. Jy het dus nou die geleentheid om self te sê wat jy graag in ons Begroting vir 2013 wil sien. Jou gedagtes, idees en voorstelle word aangemoedig en afgewag.

 

Om jou voorlegging aanlyn in te dien is so maklik soos brood en botter – vul net jou begrotingswenke in op die “Budget Tips” vorm op die Nasionale Tesourie se webwerf http://tinyurl.com/budget2013tips.

 

‘n Wonderlike Februarie vir jul en moenie vergeet van ♥ Valentynsdag ♥ op die 14de nie!

 

Kennisgewing: Kopiereg in hierdie publikasie en die inhoud daarvan vestig in DotNews – Sien Kopiereg kennisgewing hieronder.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *